“We were beaten by the flames, not the Germans.”
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
- #wikipedia
- #quote

Figure timeline
Marek Edelman was a Polish political and social activist and cardiologist. As a Jew, Edelman was the last surviving leader of the Warsaw Ghetto Uprising. Long before his death, he was the last one to stay in the Polish People's Republic despite harassment by the Polish United Workers' Party authorities.
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
science · Polish socio-political activist and cardiologist (1919 or 1922 – 2009) · politician · cardiologist · trade unionist · author · physician · also Marek Edelman, Edelman
Born 1 January 1922 · Died 2 October 2009 · Q160817
35 published statements · 0 followers
See & hear
6 photos
Media from Wikimedia Commons, hotlinked at the source under its own licence — see each file for author and terms.
Live now
Pulling headlines from trusted outlets — this usually takes a few seconds
Checking the wires…
Feed scan
These are live links, not archived citations — they only join the timeline once a collect run verifies and archives them.
Live pulse
Most recent outstanding titles, awards, and quotes
“We were beaten by the flames, not the Germans.”
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
“The Bundists did not wait for the Messiah, nor did they plan to leave for Palestine. They believed that Poland was their country, and they fought for a just, socialist Poland in which each nationality would have its own cultural autonomy, and in which minorities”
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
Published “Julia: A Fresh Approach to Numerical Computing” in SIAM Review — cited 5,129 times.
Died 2009-10-02.
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
Awarded honorary doctor of the Jagiellonian University of Krakow (2009).
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
“Trzeba czasem kłamać, jak się chce ratować człowieka. Gdy wiesz, że ktoś jest niesłusznie oskarżony, ale nie masz silnych dowodów mogących wykazać jego niewinność, to kłam i ratuj go.”
“Na tym polega to nieszczęście że człowiek jest zły. (…) Prawda jest taka, że dziesięć przykazań wprowadzono do moralności ludzkiej przymusem.”
“Czy to w ogóle można nazwać powstaniem? Chodziło przecież o to, żeby się nie dać zarżnąć, kiedy po nas przyszli.Chodziło tylko o wybór sposobu umierania.”
“Zresztą ta żydowska ciemnota jest jeszcze gorsza [niż katolicka]. W Europie może już nie, ale w Izraelu! Przecież oni – tamtejsi „czarni” – nie dają obywatelstwa nikomu, kto nie jest wyznania mojżeszowego. (…) Izrael to ciemne religijne państwo, tak skonstruowane przez Ben Guriona, żeby płynęły tam pieniądze od bogatych wierzących amerykańskich Żydów.”
“Opis: o chlebie, który Niemcy rozdawali Żydom idącym na Umschlagplatz.”
“Wartość jest wartością sama przez się, nie przez to że za taką uznają ją ta czy inna religia. Wszystkie wartości są świeckie, a religie – katolickie, inne – sobie je zapożyczyły.”
“W getcie żaden z moich kolegów i znajomych, nikt z mojego otoczenia nie szukał Boga, a wszyscy tylko nienawidzili Hitlera. Co to za Bóg? On nie istnieje, bo gdzie by był? Jeżeli Bóg każe zabijać ludzi, to nie ma Boga. Kto to się oglądał na takie rzeczy? Widziałeś, że jak strzelają, to trzeba uciekać, żeby cię nie trafili. Co to ma z Bogiem wspólnego?”
“Opis: odpowiedź na pytanie małego chłopca, czy wierzy w Boga.”
“Opis: na pogrzebie Leszka Kołakowskiego.”
“Nie denerwowałem się — pewnie dlatego, że właściwie nic nie mogło się zdarzyć. Nic większego niż śmierć, zawsze chodziło przecież o śmierć, nigdy o życie.”
“Każdy człowiek powinien móc przeżyć, a inny nie musi mieć stu miliardów czy dwustu miliardów… Przecież nie pójdzie z nimi do grobu, więc co? Ale też co z tego, że ktoś ma duże pieniądze? Niech ma. Ja nie potrzebuję, mnie wystarcza to, co mam. Wystarczy mi, żeby jakiejś dziewczynie dać 200 złotych, żeby sobie kupiła piękne buciki. Choć nie wiem po co, jeśli ona ma już ładne nogi.”
“Jak się przyglądasz złu i odwracasz głowę albo nie pomagasz, kiedy możesz pomóc, to stajesz się współodpowiedzialny. Bo twoje odwrócenie głowy pomaga tym, którzy dopuszczają się zła. A takich wypadków było dziesiątki. O wiele wygodniej i przyjemniej jest pójść do kawiarni i delektować się ciastkiem, niż patrzeć, jak się ludzi rozstrzeliwuje.”
“Dziesięć przykazań to jest teoria. Postępuje się w zależności od sytuacji. Robi się dobrze albo źle w najlepszej wierze. (…) Takie moje ogólne przykazanie mogłoby brzmieć: wszystko robić w najlepszej wierze. Jak nie robisz czegoś w najlepszej wierze, to z najlepszych rzeczy mogą wyjść najgorsze. A jak robisz coś w dobrej wierze, to masz spokojne sumienie, nawet jeśli ci nie wyszło.”
Awarded Commander of the Legion of Honour (2008).
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
“Opis: o porażce PiS w wyborach parlamentarnych w 2007.”
Awarded Order of the White Eagle (Third Polish Republic) (1998).
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
Edelman was awarded Poland's highest decoration, the Order of the White Eagle
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
Awarded honorary doctor of the Université libre de Bruxelles (1996).
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
Accompanied a convoy of goods into the city of Sarajevo while that city was under siege
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
Several hundred Solidarity members staged a commemoration of their own, gathering spontaneously at the Warsaw Ghetto Memorial
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
Refused to take part in the official celebrations of the 40th anniversary of the Warsaw Ghetto Uprising sponsored by Poland's Communist government
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
When General Wojciech Jaruzelski declared martial law, Edelman was interned by the government
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
Became an activist with the Workers' Defence Committee (Komitet Obrony Robotników) and later with the Solidarity movement
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
“Opis: odpowiedź na pytanie Jana Karskiego, dlaczego nie wyjechał po wydarzeniach marcowych w 1968.”
Edelman actively opposed the incorporation of the Bund into the Polish United Workers' Party (Poland's Communist party), which led to the Communists disbanding the organization
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
As a Bund youth leader he co-founded the underground Jewish Combat Organization (Żydowska Organizacja Bojowa, ŻOB)
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
Joined and became a leader in Tsukunft (Future), the Bund's youth organization for older children
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
After the German invasion of Poland Edelman found himself confined—along with the other Jews of Warsaw—to the Warsaw Ghetto
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
Marek Edelman was married to Alina Margolis-Edelman (1922–2008).
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
Born 1922-01-01.
Text from Wikipedia, available under CC BY-SA 4.0.
Connections